रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनको शक्तिशाली शासनभित्र लुकेका कमजोरी चुहिएका गोप्य दस्तावेज, आन्तरिक च्याट र सरकारी डेटाबेसमार्फत सार्वजनिक भएका छन्। यी खुलासाले उनको असाधारण सुरक्षा व्यवस्था, युक्रेन युद्धले निम्त्याएको जनअसन्तुष्टि, सैन्य नेतृत्वबीचको विवाद र संवेदनशील आणविक पूर्वाधारको सुरक्षामाथि प्रश्न उठाएका छन्।

विदेशी गुप्तचर निकायमार्फत बाहिरिएको भनिएको एउटा दस्तावेजअनुसार पुटिन दक्षिणी रुसका बंकरबाट काम गर्ने, इन्टरनेटमा जोडिएका फोनमा कडा प्रतिबन्ध लगाउने र आफ्ना नजिकका कर्मचारीमाथि समेत निगरानी राख्ने व्यवस्था छ। यद्यपि, यी विवरणको स्वतन्त्र पुष्टि आवश्यक छ।

यसैगरी, रुसी मानवअधिकार निकायको वेबसाइटमा भएको प्राविधिक त्रुटिबाट ९ हजारभन्दा बढी उजुरी सार्वजनिक भएको बताइएको छ। तीमध्ये ३ हजारभन्दा बढी बेपत्ता व्यक्तिबारेका निवेदन र १ हजार ५०० भन्दा बढी संस्थागत दुर्व्यवहारसम्बन्धी गुनासो रहेको विवरणले युद्धको मानवीय मूल्य उजागर गरेको छ।

अमेरिकी गोप्य दस्तावेजले रुसी सुरक्षा निकायबीच युद्धमा मारिएका सैनिकको वास्तविक संख्यालाई लिएर विवाद रहेको तथा वाग्नर समूहका प्रमुख येभगेनी प्रिगोजिन र रक्षा नेतृत्वबीच तनाव चर्किएको विवरण पनि बाहिर ल्याएका थिए।

अर्को गम्भीर खुलासामा, रुसी सैन्य खरिदसम्बन्धी सार्वजनिक डेटाबेसमा २० लाखभन्दा बढी दस्तावेज र आणविक क्षमतासँग सम्बन्धित सैन्य अखडाका सयौँ नक्सा भेटिएको अनुसन्धानले देखाएको थियो। यस्ता विवरण सार्वजनिक हुनुले रुसको संवेदनशील सैन्य पूर्वाधारको डिजिटल सुरक्षामाथि प्रश्न उठाएको छ।

युरोपमा गलत सूचना फैलाउने र सामाजिक विभाजन बढाउने भनिएका अभियानसम्बन्धी चुहिएका वित्तीय अभिलेखले पनि क्रेमलिनको अन्तर्राष्ट्रिय प्रभाव रणनीतिबारे विवाद चर्काएका छन्।

यी खुलासाले पुटिनको शासन ढल्ने प्रमाण दिँदैनन्। तर कडा नियन्त्रण र शक्तिको प्रदर्शन गर्ने क्रेमलिनभित्रै सूचना सुरक्षा, सैन्य समन्वय र जनगुनासो व्यवस्थापनमा कमजोरी हुन सक्ने संकेत गर्छन्। प्रश्न यही हो—विश्वलाई आफ्नो शक्ति देखाउने रुसले आफ्नै गोप्य सूचना र आन्तरिक असन्तुष्टिलाई कति सुरक्षित राख्न सकेको छ?