काठमाडौं । कान्स फिल्म फेस्टिभलमा इतिहास रचेको नेपाली चलचित्र ‘तिनीहरू’ (एलेफेन्ट्स इन द फग) शुक्रबारदेखि नेपालका विभिन्न सिनेमा हलमा प्रदर्शनमा आएको छ। निर्देशक अविनाशविक्रम शाहको पहिलो फिचर फिल्म ‘तिनीहरू’ ले अन्तर्राष्ट्रिय फिल्म महोत्सवमा पाएको चर्चा र सम्मानपछि नेपाली दर्शकमाझ औपचारिक प्रदर्शन सुरु गरेको हो।
सन् २०२६ को ७९औँ कान्स फिल्म फेस्टिभलको अन सर्टेन रिगार्ड विधामा छनोट भएको ‘तिनीहरू’ कान्समा छनोट हुने पहिलो नेपाली फिचर फिल्म बनेको थियो। त्यसपछि फिल्मले यही विधामा जुरी पुरस्कार जित्दै नेपाली चलचित्रका लागि ऐतिहासिक उपलब्धि हासिल गरेको थियो। कान्सको आधिकारिक विवरणले पनि यसलाई निर्देशक अविनाशविक्रम शाहको पहिलो फिचर फिल्मका रूपमा उल्लेख गरेको छ।
कान्सको मुख्य उपलब्धिसँगै ‘तिनीहरू’ ले उत्कृष्ट ध्वनि सिर्जना पुरस्कार समेत जितेको छ। ला सेमेन दु सोन अन्तर्गत प्रदान गरिएको उक्त सम्मान फिल्मको ध्वनि सिर्जना, लय, संगीतात्मकता र भावनात्मक प्रभावका लागि दिइएको हो। नेपाल चलचित्र विकास बोर्डले पनि फिल्मले अन सर्टेन रिगार्डमा जुरी पुरस्कार र ध्वनि सिर्जनातर्फ प्रि द ला मेयोर क्रेयासों सोनोर २०२६ प्राप्त गरेको पुष्टि गरेको छ।
अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा लगातार प्रशंसा बटुलिरहेको फिल्मले न्युजिल्यान्ड इन्टरनेसनल फिल्म फेस्टिभलमा समेत उल्लेखनीय सफलता पाएको छ। महोत्सवको फ्रेस प्रतियोगितामा फिल्मले फ्रेस प्रतियोगिता पुरस्कार जित्नुका साथै दर्शकको मतदानबाट फ्रेस दर्शक पुरस्कार समेत प्राप्त गरेको छ।
नेपालमा प्रदर्शनअघि फिल्मको विशेष च्यारिटी शोसमेत आयोजना गरिएको थियो। बाढी तथा विपद्बाट प्रभावित परिवारको राहत तथा पुनःस्थापनाका लागि आयोजित उक्त विशेष प्रदर्शनबाट संकलित रकम प्रधानमन्त्री दैवी प्रकोप उद्धार कोषमा जम्मा गरिएको जनाइएको छ। कार्यक्रममा कलाकार, निर्देशक, सञ्चारकर्मी, फिल्मकर्मी तथा विभिन्न क्षेत्रका व्यक्तिको सहभागिता रहेको थियो र प्रदर्शनपछि फिल्मले लामो समयसम्म तालीसहितको प्रतिक्रिया पाएको थियो।
‘तिनीहरू’को कथा नेपालको एउटा ग्रामीण बस्ती वरिपरि फैलिएको जंगल र त्यहाँ हुने जंगली हात्तीको आक्रमणको पृष्ठभूमिमा आधारित छ। फिल्मले किन्नर समुदायकी मातृसत्तात्मक पात्र पिरातीको कथा प्रस्तुत गर्छ। आफ्नो समुदायका सदस्यहरूको हेरचाह गर्दै आएकी पिराती प्रेम, व्यक्तिगत स्वतन्त्रता र समुदायप्रतिको जिम्मेवारीबीच संघर्ष गरिरहेकी हुन्छिन्। उनको जीवनमा थप संकट त्यतिबेला आउँछ, जब समुदायकी एक युवती अचानक बेपत्ता हुन्छिन्। त्यसपछि पिराती आफ्नै बलमा उनको खोजीमा निस्कन्छिन्।
फिल्ममा पुष्पा थिङ लामाले पिरातीको मुख्य भूमिका निर्वाह गरेकी छन्। उनको अभिनयलाई अन्तर्राष्ट्रिय समीक्षकहरूले समेत उल्लेखनीय मानेका छन्। चर्चित भारतीय निर्देशक अनुराग कश्यपले फिल्मको समीक्षा गर्दै ‘तिनीहरू’लाई नेपाली सिनेमाका लागि ‘जाइन्ट स्ट्राइड’ अर्थात् ठूलो फड्कोका रूपमा प्रशंसा गरेका छन्। उनले निर्देशक अविनाशविक्रम शाहको कामको प्रशंसा गर्दै पुष्पा थिङ लामालाई ‘भेरी पावरफुल एक्टर’ भनेका छन्।
‘तिनीहरू’ नेपाल, फ्रान्स, जर्मनी, ब्राजिल र नर्वेबीचको अन्तर्राष्ट्रिय सहकार्यमा बनेको फिल्म हो। यसको लेखन तथा निर्देशन अविनाशविक्रम शाहले गरेका छन् भने छायांकन नोए बाख, सम्पादन एन्ड्र्यु बर्ड, संगीत फ्रेडरिक अल्भारेज र ध्वनि पेद्रो सा एआर्पले सम्हालेका छन्। फिल्मको अवधि करिब १०३ मिनेट रहेको छ।
निर्देशक शाहका लागि ‘तिनीहरू’ कान्ससँगको पहिलो यात्रा भने होइन। उनको छोटो फिल्म ‘लोरी’ सन् २०२२ को कान्स फिल्म फेस्टिभलमा छनोट भएर विशेष जुरी सम्मान प्राप्त गरेको थियो। त्यसपछि ‘तिनीहरू’मार्फत उनी कान्सको आधिकारिक छनोटमा फिचर फिल्म लिएर पुग्ने पहिलो नेपाली निर्देशक बनेका हुन्।
कान्सको उपलब्धिपछि नेपाली चलचित्रले अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चमा बनाएको नयाँ पहिचानलाई अब घरेलु दर्शकको प्रतिक्रियाले थप अर्थ दिने अपेक्षा गरिएको छ। सामाजिक विषय, किन्नर समुदायको जीवन, मानवीय सम्बन्ध, प्रेम, हराइरहेको व्यक्तिको खोजी र जंगली हात्तीको जोखिमलाई थ्रिलर शैलीमा प्रस्तुत गरिएको ‘तिनीहरू’ले फेस्टिभलमा रुचाइएको फिल्म नेपाली दर्शकमाझ कत्तिको जोडिन सक्छ भन्ने नयाँ परीक्षा पनि सामना गर्दैछ।
कान्समा पुरस्कार जितेर अन्तर्राष्ट्रिय चर्चा कमाएको, न्युजिल्यान्डमा जुरी र दर्शक दुवैबाट सम्मान पाएको तथा चर्चित फिल्मकर्मीबाट प्रशंसा बटुलेको ‘तिनीहरू’को नेपाल प्रदर्शनले नेपाली सिनेमाको अन्तर्राष्ट्रिय यात्रालाई घरेलु बजारसँग जोडेको छ। अब कान्सको रातो कार्पेटमा बनाएको इतिहासलाई नेपाली सिनेमा हलमा दर्शकको साथले कति बलियो बनाउँछ भन्नेमा सबैको नजर छ।