मातृभूमि हजारौं किलोमिटर टाढा छ। देशको भूगोलबाट टाढा भए पनि नेपालको दुःखबाट भने हिक्मत थापा कहिल्यै टाढा भएनन्। नेपालमा बाढी, पहिरो वा अन्य कुनै विपद् आइपर्दा अफ्रिकामा रहेका नेपालीहरूबीच एउटा नाम फेरि सुनिन थाल्छ—हिक्मत थापा।
कैलालीको टीकापुरबाट अफ्रिका पुगेका थापा अहिले नाइजेरियासहित विभिन्न अफ्रिकी मुलुकमा रहेका नेपाली, स्थानीय व्यवसायी तथा औद्योगिक प्रतिष्ठानलाई जोड्दै नेपालका बाढीपीडितका लागि राहत जुटाउने अभियानमा सक्रिय छन्। उनको पहल र समन्वयमा पछिल्लो अभियानमा अफ्रिकाका विभिन्न देशबाट करोडौं रुपैयाँ बराबरको सहयोग जुट्न थालेको छ।
गैरआवासीय नेपाली संघ (एनआरएनए)का पूर्वकोषाध्यक्षसमेत रहेका थापा डांगोटे समूहका महाप्रबन्धकका रूपमा कार्यरत छन्। व्यवसायिक जिम्मेवारीबीच पनि नेपालमा संकट आउँदा उनी राहत तथा सहयोग जुटाउने काममा सक्रिय हुँदै आएका छन्। भूकम्प होस् वा नाकाबन्दी, मातृभूमिमा संकट पर्दा विदेशबाट सहयोग जुटाउने उनको सक्रियता नयाँ होइन।
‘संकटमा नेपाल, सहयोगमा हिक्मत’, अफ्रिकामा रहेका नेपाली समुदायमा थापाको पहिचान नै यस्तै बनेको छ। अफ्रिकाको कुनै पनि देशमा नेपाली समस्यामा पर्दा पनि सहयोगका लागि सम्झिने नामका रूपमा थापा परिचित छन्।
थापाका अनुसार पछिल्लो अभियानअन्तर्गत नाइजेरियामा मात्रै विभिन्न व्यक्ति, नेपाली समुदाय, औद्योगिक प्रतिष्ठान तथा व्यवसायिक समूहबाट ठूलो रकम संकलन भएको छ। अफ्रिकाका विभिन्न देशमा रहेका एनआरएनएका शाखाहरूबाट समेत गरी एक करोड रुपैयाँभन्दा बढी बराबरको राहत सहयोग जुटिसकेको उनको भनाइ छ।
नाइजेरियाको निप्कोबाट १५ हजार अमेरिकी डलर
नेपालका बाढीपीडितका लागि नाइजेरियाको प्रमुख आयल कम्पनी निप्को पीएलसीले १५ हजार अमेरिकी डलर, अर्थात् नेपाली करिब २२ लाख ५० हजार रुपैयाँ, सहयोग गरेको थापाले जानकारी दिएका छन्।
थापाका अनुसार उक्त सहयोग जुटाउन निप्को ग्रुप तथा कम्पनीको व्यवस्थापनसँगको समन्वयमा विशेष पहल भएको थियो। उनले सहयोगका लागि निप्को ग्रुप र व्यवस्थापनप्रति आभार व्यक्त गर्दै कम्पनीका वित्त निर्देशक तथा पूर्व एनआरएनए नाइजेरिया अध्यक्ष चिरञ्जीवी रोकालाई विशेष धन्यवाद दिएका छन्।
त्यसैगरी निप्को ग्यासका वित्त महाप्रबन्धक तथा एनआरएनए नाइजेरियाका अध्यक्ष सोमेस अर्याल र ११ पीएलसीका वित्त महाप्रबन्धक तथा एनआरएनए नाइजेरियाका पूर्व अध्यक्ष विश्वास पौडेलप्रति पनि उनले धन्यवाद व्यक्त गरेका छन्।
निप्को नाइजेरियाको डाउनस्ट्रिम आयल तथा ग्यास क्षेत्रमा सक्रिय प्रमुख कम्पनीमध्ये एक हो।
एनभिडियाबाट १० मिलियन अमेरिकी डलर सहयोगमा समन्वय
यसैबीच, अमेरिकास्थित विश्वप्रसिद्ध प्रविधि कम्पनी एनभिडिया र कम्पनीका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत जेन्सेन ह्वाङले नेपाल सरकारलाई बाढीपीडितको राहतका लागि १० मिलियन अमेरिकी डलर, अर्थात् नेपाली करिब १ अर्ब ५३ करोड रुपैयाँ सहयोग गरेका थिए।
थापाका अनुसार एनभिडियामा कार्यरत नेपाली अधिकारी अशोक पाण्डेको नेतृत्वमा आरती न्यौपाने लगायत नेपाली सहकर्मीहरूको अनुरोध तथा पहलपछि उक्त सहयोग सम्भव भएको हो। यसका लागि नेपाल सरकारका अर्थमन्त्री डा. स्वर्णिम वाग्लेसँग सहजीकरण गर्न अवसर दिएकोमा समेत थापाले धन्यवाद व्यक्त गरेका छन्।
थापाले एनभिडियामा कार्यरत आरती न्यौपानेप्रति विशेष सम्मान व्यक्त गर्दै विपद्का बेला नेपाली समुदायका लागि सहयोग जुटाउन उनको भूमिका महत्वपूर्ण रहेको बताएका छन्। उनका अनुसार न्यौपाने वरिष्ठ पत्रकार तथा गोरखापत्रका पूर्व प्रधान सम्पादक स्वर्गीय रामचन्द्र न्यौपानेकी कान्छी छोरी हुन्।
क्वान्टम ग्रुपबाट १० लाख ७० हजार
नाइजेरियास्थित औद्योगिक समूह क्वान्टम ग्रुपले पनि नेपालका बाढीपीडितका लागि १० लाख ७० हजार रुपैयाँ सहयोग गरेको छ। उक्त रकम एनआरएनए नाइजेरियामार्फत राहत सहयोगका रूपमा प्रदान गरिएको हो।
थापाले क्वान्टम ग्रुपका अध्यक्ष मनोहर काबरा, निर्देशक गिरिष मुन्द्रा तथा कम्पनीका प्रमुख लेखा अधिकृत एवं एनआरएनए नाइजेरियाका उपाध्यक्ष अभिषेक मान सिंहप्रति आभार व्यक्त गरेका छन्।
स्टील, प्याकेजिङ, प्लास्टिक, पेपर, फुड प्रोसेसिङलगायत विभिन्न क्षेत्रमा व्यवसाय सञ्चालन गर्दै आएको क्वान्टम ग्रुपको सहयोगसँगै एनआरएनए नाइजेरियाको बाढीपीडित राहत कोषमा जम्मा भएको रकम करिब ३८ लाख रुपैयाँ पुगेको बताइएको थियो।
एनआरएनए नाइजेरियाको बाढीपीडित राहत कोषमा हालसम्म करिब ५० लाख रुपैयाँ बराबर रकम जम्मा भएको थापाले जानकारी दिएका छन्। यस अभियानमा एनआरएनए नाइजेरियाका अध्यक्ष, पदाधिकारी, सदस्य तथा पूर्वअध्यक्षहरूसहित नाइजेरियामा रहेका नेपालीहरूको सामूहिक प्रयास रहेको उनले बताएका छन्।
नाइजेरियामा रहेका भारतीय डायस्पोरा, औद्योगिक तथा वित्तीय प्रतिष्ठानहरूबाट समेत सहयोग प्राप्त भएको उनको भनाइ छ। यसैगरी एनआरएनए युगान्डाले करिब ३०–३५ लाख रुपैयाँ बराबरको राहत सामग्री बाढीपीडितलाई वितरण गर्ने तयारी गरेको छ।
केन्या, कङ्गो, तान्जानिया, सेसेल्स, दक्षिण अफ्रिका, घाना, रुवान्डा, बोत्स्वाना, इक्वेटोरियल गिनी, मोजाम्बिकलगायत अफ्रिकी मुलुकमा रहेका नेपाली समुदायले समेत सहयोग संकलन तथा पठाउने कार्य गरिरहेको थापाले बताएका छन्।
हजारौं किलोमिटर टाढा, तर मातृभूमिको पीडा नजिक
अफ्रिकाको व्यस्त व्यावसायिक जीवनबीच पनि थापाको ध्यान अहिले नेपालका बाढीपीडिततर्फ छ। नेपालमा विपद् आउँदा विदेशमा रहेका नेपालीलाई एउटै ठाउँमा जोड्ने, स्थानीय व्यवसायी तथा ठूला कम्पनीसँग समन्वय गर्ने र सहयोगलाई नेपालसम्म पुर्याउने उनको प्रयास निरन्तर छ।
उनका लागि यो केवल राहत संकलनको अभियान होइन, विदेशमा बसेर पनि मातृभूमिप्रतिको सम्बन्ध निभाउने एउटा जिम्मेवारीजस्तै बनेको छ।
भूकम्पका बेला पनि उनले यही भूमिका निर्वाह गरेका थिए। नाकाबन्दीका बेला पनि सहयोग जुटाउन सक्रिय थिए। अहिले बाढी र प्राकृतिक विपद्ले नेपाली परिवारहरूलाई पीडामा पारेपछि फेरि उनी त्यही भूमिकामा फर्किएका छन्।
यही निरन्तरताले अफ्रिकामा रहेका नेपाली समुदायमा उनको छुट्टै पहिचान बनाएको छ। नेपालमा संकट आउँदा सहयोगका लागि सम्झिने र खोजिने पात्रका रूपमा थापा स्थापित भएका छन्।
नेपालमा विपद् पर्दा विदेशमा रहेका नेपालीहरूबाट सहयोग जुटाउने अभ्यास नयाँ होइन। तर यसपटक अफ्रिकाका विभिन्न मुलुकमा रहेका नेपाली समुदायसँगै स्थानीय औद्योगिक तथा व्यवसायिक प्रतिष्ठानहरूलाई समेत अभियानमा जोडिनुले राहत प्रयासलाई थप व्यापक बनाएको छ।
टीकापुर, कैलालीबाट अफ्रिका पुगेका थापाको पहलमा जुटिरहेको यो सहयोगले एउटा महत्वपूर्ण सन्देश पनि दिएको छ, मातृभूमि र प्रवासबीचको दूरी हजारौं किलोमिटरको भए पनि दुःख र पीडाको सम्बन्धले त्यो दूरी मेटाउन सक्छ।
नेपालमा बाढीले घर डुबाइरहेका बेला अफ्रिकाबाट सहयोगको हात अघि बढिरहेको छ। संकटमा परेका नेपालीका लागि विदेशमा रहेका नेपाली र उनीहरूसँग जोडिएका स्थानीय समुदाय तथा व्यवसायिक प्रतिष्ठानले देखाएको यो साथ केवल रकमको सहयोग होइन, संकटको घडीमा ‘तिमीहरू एक्लै छैनौ’ भन्ने भरोसा पनि हो।
र यही भरोसा जुटाउने अभियानमा फेरि अग्रपंक्तिमा उभिएका छन्—हिक्मत थापा।