भारतको राजधानी नयाँ दिल्लीमा नोभेम्बर ८, २०२६ को तिहार (दीपावली) मनाइएलगत्तै वायु प्रदूषणले भयावह रूप लिएको छ। भारतीय सर्वोच्च अदालतले तोकेको तीन घण्टाको निश्चित समय र प्रमाणित ‘हरित पटाका’ प्रयोगको नियमलाई उल्लङ्घन गर्दै व्यापक रूपमा पटाका पड्काइएपछि दिल्लीमा पछिल्लो पाँच वर्षकै सबैभन्दा खराब प्रदूषण दर्ता गरिएको छ।

​वातावरण मन्त्रालय र भारतीय उष्णदेशीय मौसम विज्ञान संस्थानका अनुसार तिहारको रात वायु गुणस्तर सूचकाङ्क ३७६ सम्म पुगेको थियो भने केही स्थानमा पिएम२.५ को मात्रा मापदण्डभन्दा ६० गुणा बढी अर्थात् ३,७०० माइक्रोग्राम नाघेको थियो। पटाकाको धुवाँका साथै पञ्जाबमा एकैदिन १,१५२ ठाउँमा जलाइएको पराल र हावाको सुस्त गतिका कारण वायुमण्डलमा बाक्लो विषालु कुहिरो जमिरहेको छ। स्वास्थ्य विशेषज्ञहरूले दिल्लीको वर्तमान हवामा सास फेर्नु दैनिक १० वटा चुरोट पिउनु सरह घातक रहेको चेतावनी दिएका छन्।

​बढ्दो स्वास्थ्य सङ्कटलाई ध्यानमा राख्दै प्रशासनले ‘जीआरएपी-३’ आपत्कालीन योजना लागू गरेको छ। यसअन्तर्गत निर्माण तथा भत्काउने कार्यमा पूर्ण प्रतिबन्ध लगाइनुका साथै पुराना बिएस-३ र बिएस-४ सवारी साधन चलाउन रोक लगाइएको छ। सरकारी तथा निजी कार्यालयहरूलाई ‘वर्क फ्रम होम’ अपनाउन आग्रह गरिएको छ भने दिल्ली सरकारले हावा सफा गर्न कृत्रिम वर्षा गराउने तयारी गरिरहेको छ।