इरानसँगको लामो युद्धले विश्वकै शक्तिशाली सैन्य शक्तिमध्ये एक अमेरिकालाई नै गम्भीर हतियार अभावको चुनौतीमा धकेलेको छ। अमेरिकी सरकारको निगरानी निकायको पछिल्लो मूल्यांकनअनुसार इरान युद्धका क्रममा ठूलो मात्रामा अत्याधुनिक गोलाबारुद तथा क्षेप्यास्त्र प्रयोग भएपछि अमेरिकी सेनाको मौज्दातमा ‘रणनीतिक अभाव’ देखिएको छ र हतियार पुनःपूर्ति गर्ने औद्योगिक क्षमतामा समेत महत्वपूर्ण अवरोध देखिएको छ।
विशेषगरी लामो दूरीका सटीक क्षेप्यास्त्र, हवाई प्रतिरक्षा प्रणालीका इन्टरसेप्टर र अन्य उच्च प्रविधिका हतियारको मौज्दातमा दबाब परेको छ। रोयटर्सका अनुसार युद्धका क्रममा अमेरिकाले आफ्ना केही प्रमुख लामो दूरीका प्रिसिजन क्षेप्यास्त्रको ठूलो हिस्सा प्रयोग गरिसकेको छ। यसमा एटीएसीएमएस र प्रिसिजन स्ट्राइक मिसाइलजस्ता हतियारसमेत पर्छन्।
इरानबाट आएका ब्यालिस्टिक मिसाइल तथा ड्रोन आक्रमण रोक्न प्रयोग गरिएका प्याट्रियट र थाड इन्टरसेप्टरले पनि अमेरिकी भण्डारमा ठूलो दबाब सिर्जना गरेका छन्। पछिल्ला विश्लेषणहरूले युद्धअघि नै सीमित उत्पादन क्षमतामा रहेका यस्ता हतियारको मौज्दात युद्धपछि झन् कमजोर बनेको देखाएका छन्। अमेरिकी रक्षा उद्योगले तत्काल ठूलो संख्यामा यस्ता हतियार उत्पादन गरेर भण्डार पुनःभराउन कठिनाइ सामना गरिरहेको छ।
यो समस्या केवल युद्धका कारण अचानक सिर्जना भएको भने होइन। अमेरिकी रक्षा उद्योगमा जटिल हतियार उत्पादन गर्न लाग्ने लामो समय, सीमित उत्पादन क्षमता, आपूर्ति शृंखलाका समस्या र विगतमा पर्याप्त मात्रामा हतियार उत्पादन नगर्नुजस्ता दीर्घकालीन कमजोरी पनि यसका कारण हुन्। इरान युद्धले भने यी पुराना समस्यालाई एकैपटक सतहमा ल्याइदिएको विश्लेषण गरिएको छ।
यसको असर अमेरिकाका सहयोगी मुलुकसम्म पनि पुग्न थालेको छ। युरोपमा अमेरिकी प्याट्रियट मिसाइलको मौज्दात अत्यन्त न्यून बनेको र युक्रेनजस्ता साझेदारलाई हतियार उपलब्ध गराउँदा अमेरिकी आफ्नै तयारी क्षमतामा प्रश्न उठ्न थालेको रिपोर्टहरू सार्वजनिक भएका छन्।
अमेरिकाका लागि समस्या अझ गम्भीर बन्न सक्ने कारण विश्वका अन्य क्षेत्रमा पनि एकैसाथ सैन्य चुनौती बढ्नु हो। युरोपमा रुस–युक्रेन युद्ध जारी छ भने एसियामा चीन र उत्तर कोरियासँग सम्बन्धित सम्भावित संकटका कारण पनि अमेरिकाले पर्याप्त हतियार भण्डार कायम राख्नुपर्ने दबाब छ। इरान युद्धले यस्तो अवस्थामा अमेरिकी सेनाको ‘एकैपटक धेरै मोर्चा सम्हाल्ने’ क्षमतामाथि प्रश्न उठाएको छ।
अमेरिकी सेनाले भने हतियार उत्पादन र आपूर्ति बढाउने प्रयास जारी रहेको बताउँदै आएको छ। तर युद्धले देखाएको वास्तविकता स्पष्ट छ—अत्याधुनिक हतियारमा विश्वकै अग्रणी मानिने अमेरिकाले समेत लामो युद्धमा पर्याप्त गोलाबारुद कायम राख्न कठिनाइ भोग्न सक्छ। इरान युद्धले अमेरिकी सैन्य शक्तिको अर्को कमजोरी उजागर गरेको छ: हतियारको गुणस्तर मात्र होइन, त्यसलाई निरन्तर र ठूलो मात्रामा उत्पादन गर्ने क्षमता पनि आधुनिक युद्धमा निर्णायक बन्ने भएको छ।