‘चिनियाँ टोली आएन, तर चिनियाँ उपस्थिति जताततै छ’- चीनमा लामो समयदेखि चर्चित यो भनाइ विश्वकप २०२६ मा झन् सान्दर्भिक बनेको छ।
अघिल्ला विश्वकपहरूमा चीनको भूमिका मुख्यतः पूर्वाधार निर्माण, साना सामग्री उत्पादन र प्रायोजनसम्म सीमित थियो। तर यसपटक भने चीनको सहभागिता फरक ढंगले देखिएको छ। चिनियाँ प्रविधिमा आधारित चिपयुक्त स्मार्ट फुटबल निर्णय प्रणालीमा प्रयोग भइरहेको छ भने युथोङ कम्पनीका नवीकरणीय ऊर्जामा आधारित बसहरूले मेक्सिकोका प्रतियोगिता क्षेत्रमा ९० प्रतिशतभन्दा बढी यातायात सेवा सम्हालेका छन्। त्यस्तै, परम्परागत चिनियाँ रु याओ माटोका भाँडाकुँडा र लोकप्रिय खेलौना लाबुबु पनि फिफाको आधिकारिक लाइसेन्स प्राप्त उत्पादनको सूचीमा समावेश भएका छन्।
यसले चीन अब केवल सामग्री आपूर्तिकर्ता मात्र नभई विश्वकपको प्रविधि, सञ्चालन प्रणाली र सांस्कृतिक प्रस्तुतीकरणको सह–निर्माताका रूपमा उभिएको संकेत गर्छ।
सांस्कृतिक क्षेत्रमा पनि चीनको उपस्थिति उल्लेखनीय छ। परम्परागत बुनाइ शैलीमा तयार गरिएका फुटबल पोशाक र छाओ परिवारको फाह्वा कला फिफाका आधिकारिक उत्पादनमा समेटिएका छन्। साथै, मा निङ, चौ फै र फु मीङ गरी तीन चिनियाँ रेफरी एउटै खेलमा जिम्मेवारी सम्हाल्ने अवसर पाएका छन्। मैदानमा चिनियाँ रेफरीको सिटी बज्नु वा गैर–भौतिक सांस्कृतिक सम्पदाका बुट्टा विश्वकपका आधिकारिक सामग्रीमा देखिनु, चीनको भूमिका अब ‘उत्पादन बेच्ने’भन्दा ‘आफ्नो कथा सुनाउने’ दिशातर्फ अघि बढेको संकेत हो।
दक्षिण एसियाका देशहरूका लागि पनि यसबाट केही सिकाइका अवसर देखिन्छन्। नेपाल, भारत, पाकिस्तान र बंगलादेशजस्ता मुलुकमा पनि समृद्ध हस्तकला परम्परा, बुनाइ उद्योग र ठूलो युवा उपभोक्ता बजार छ। स्थानीय कला, उद्योग र सिर्जनशीलतालाई केवल उत्पादन वा ठेक्का कार्यमा सीमित नराखी अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा आफ्नै पहिचान स्थापित गर्न सकिन्छ भन्ने सन्देश चीनको अनुभवले दिन्छ।
चीनको यिउ सहरका व्यवसायीहरूको छिटो बजार अनुकूलन क्षमता, मेक्सिकोको उच्च भूभागअनुसार नवीकरणीय ऊर्जाका बसहरूको विकास, तथा परम्परागत सांस्कृतिक सम्पदालाई आधुनिक बौद्धिक सम्पत्तिसँग जोड्ने प्रयास – यी सबै कुनै प्रचारात्मक अभियान होइनन्, बरु दीर्घकालीन औद्योगिक विकास र नवप्रवर्तनको परिणाम हुन्।
चिनियाँ राष्ट्रिय फुटबल टोली विश्वकपमा सहभागी नभए पनि प्रविधि, उत्पादन क्षमता र संस्कृतिमार्फत चीनले प्रतियोगितामा आफ्नो प्रभावशाली उपस्थिति दर्ज गराएको छ। विश्वव्यापी पहिचान निर्माणको प्रयासमा रहेका दक्षिण एसियाली मुलुकहरूका लागि पनि यस्तो सहभागिताको मोडल विचारयोग्य विषय बन्न सक्छ।
(यो सामग्री CGTN नेपाली सेवाबाट साभार गरिएको लेखको पुनर्लेखित संस्करण हो।)
